Cần đăng nhập để tiếp tục

Bạn chưa đăng nhập, vui lòng đăng nhập để sử dụng chức năng này

Đăng ký ngay

Cải cách thủ tục hành chính hỗ trợ doanh nghiệp (Tiếp theo và hết) (*)

Bài 2: Thống nhất đầu mối hỗ trợ -
Tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp (DN) đầu tư, phát triển đang là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của các bộ, ngành, địa phương. Thực tiễn chứng minh, việc thống nhất đầu mối trong công tác quản lý, hỗ trợ DN sẽ giúp các địa phương tập trung nguồn lực, đồng thời tạo sự phối hợp chặt chẽ khi xác định rõ trách nhiệm ở từng khâu công việc, từng cá nhân, cơ quan, đơn vị.

Cải cách thủ tục hành chính hỗ trợ doanh nghiệp Tiếp theo và hết

Mô hình kiểm tra "Một cửa, một lần dừng" tại cặp cửa khẩu Lao Bảo (Quảng Trị) - Đen-xa-vẳn (Lào), góp phần giảm thời gian thông quan hàng hóa xuất nhập khẩu. Ảnh: HOÀNG HÙNG

Bài 2: Thống nhất đầu mối hỗ trợ -

Tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp (DN) đầu tư, phát triển đang là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của các bộ, ngành, địa phương. Thực tiễn chứng minh, việc thống nhất đầu mối trong công tác quản lý, hỗ trợ DN sẽ giúp các địa phương tập trung nguồn lực, đồng thời tạo sự phối hợp chặt chẽ khi xác định rõ trách nhiệm ở từng khâu công việc, từng cá nhân, cơ quan, đơn vị.

Mô hình "một cửa cấp thành phố"

Tháng 9-2016, Trung tâm Xúc tiến đầu tư, thương mại, du lịch TP Hải Phòng được thành lập trước nhiều băn khoăn, nghi ngờ về tính khả thi của mô hình "một cửa cấp thành phố" đầu tiên trong cả nước. Trung tâm được vận hành theo hướng tăng cường "xúc tiến đầu tư tại chỗ". Nghĩa là, song song với xúc tiến các dự án đầu tư mới, Trung tâm tích cực hỗ trợ DN trong và sau khi cấp phép thiết lập, triển khai dự án thuận lợi, nhanh chóng, lan tỏa hiệu ứng tích cực kêu gọi các nhà đầu tư mới đến với thành phố.

Thực tế cho thấy, sau một năm hoạt động, việc quy định thống nhất đầu mối trong công tác xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch đã cơ bản khắc phục tình trạng quản lý phân tán, phối hợp chưa chặt chẽ, đặc biệt việc xác định rõ trách nhiệm của từng sở, ngành, địa phương. Các trình tự thủ tục đều quy định cụ thể thời hạn hoàn thành và việc quản lý dựa trên kế hoạch sẽ hạn chế hiện tượng công chức thiếu tinh thần trách nhiệm, đùn đẩy công việc, gây phiền hà, sách nhiễu DN.

Theo ý kiến của nhiều DN, Trung tâm đã hỗ trợ rất tốt cho DN, công việc "chạy băng băng". Ðến nay, đã triển khai thủ tục đầu tư cho 40 dự án trong và ngoài nước, với tổng số vốn khoảng 25.268 tỷ đồng. Kết quả khả quan này đánh dấu bước đầu thành công của mô hình "một cửa cấp thành phổ". Việc thu gọn đầu mối làm công tác xúc tiến đầu tư, thương mại không những tinh giản biên chế, giảm nhiều tầng nấc trung gian, mà còn giúp công việc triển khai hiệu quả, nhanh chóng hơn.

Tuy nhiên, đây là mô hình mới mang tính đặc thù cao, cho nên vẫn còn nhiều nội dung giao thoa, còn vướng trong phân định rõ ràng, chi tiết nhiệm vụ với các sở, ban, ngành. Hiện nay, UBND thành phố đã giao Trung tâm là đầu mối duy nhất thực hiện các thủ tục về đầu tư, đất đai, môi trường, quy hoạch, xây dựng, tài chính… đối với các dự án không sử dụng nguồn vốn đầu tư công, nằm ngoài các khu công nghiệp, bao gồm cả những dự án mới và những dự án đang triển khai, hoạt động. Thế nhưng, nhiều DN còn chưa biết rõ điều này, cho nên không nộp hồ sơ tại Trung tâm mà giữ thói quen và thông lệ cũ là đề nghị thực hiện thủ tục tại các sở chuyên môn, nhất là trong điều kiện một số sở vẫn đang thực hiện các chức năng thuộc phạm vi giải quyết của Trung tâm.

Ðể phát huy tối đa tính ưu việt của mô hình với sự tích hợp của bốn ngành quan trọng, Giám đốc Trung tâm Lê Trí Vũ cho biết, thời gian tới, sẽ tập trung hoàn thiện quy chế hoạt động của bộ phận một cửa, hướng dẫn, tiếp nhận hồ sơ, trả kết quả ngay tại Trung tâm. Bên cạnh đó là xây dựng và công bố công khai, minh bạch các thủ tục hành chính thuộc các lĩnh vực kế hoạch - đầu tư, tài nguyên - môi trường, xây dựng, tài chính.

Rút ngắn thời gian làm thủ tục thông quan

Tổng cục Hải quan đang tích cực hiện đại hóa dịch vụ hành chính công, triển khai các kênh tiếp nhận kiến nghị, phản ánh, thắc mắc; tăng cường đối thoại với DN. Thước đo hiệu quả là chỉ tiêu về giảm thời gian thông quan dưới 36 giờ với hàng hóa xuất khẩu, dưới 41 giờ với hàng hóa nhập khẩu. Giảm tỷ lệ hàng nhập khẩu phải kiểm tra chuyên ngành (từ 30 đến 35%) hiện nay xuống còn 15%; cắt giảm 10% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính.

Hiện đại hóa giám sát hải quan là một cách làm hay để Cục Hải quan tỉnh Quảng Ninh bảo đảm quản lý hải quan chặt chẽ nhưng vẫn tạo thuận lợi thương mại. Lãnh đạo Cục Hải quan tỉnh Quảng Ninh cho biết, đã áp dụng phần mềm quản lý hàng hóa chuyển cửa khẩu, giúp giảm đến mức thấp nhất việc mất dữ liệu, tạo sự thống nhất trong quản lý nhưng vẫn phân quyền chức năng cho từng công chức. Công chức thực hiện khâu nào thì chỉ có quyền xem dữ liệu khâu đó; khâu sau kiểm soát khâu trước, cho nên hạn chế sai sót khi nhập dữ liệu tiếp nhận hồ sơ, hạn chế tiêu cực. Phần mềm giúp việc tổng hợp thống kê, báo cáo đối với hàng hóa chuyển cửa khẩu của các đơn vị hải quan dễ dàng, chính xác và thuận tiện hơn rất nhiều.

Có mặt tại Chi cục Hải quan cửa khẩu Móng Cái, chúng tôi chứng kiến đơn vị cử các đoàn công tác đến tận trụ sở làm việc trực tiếp với DN để trao đổi, lắng nghe và tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc cho DN trong quá trình làm thủ tục hải quan. Nhiều DN cho biết, Cục còn lập trang mạng xã hội để chủ động tương tác, hỗ trợ DN, cách làm này mang lại hiệu quả rõ nét khi kết quả đo thời gian thông quan, giải phóng hàng hóa xuất, nhập khẩu tại Quảng Ninh đều nhanh hơn chỉ tiêu của ngành hải quan: hàng xuất khẩu giảm còn 21 giờ 34 phút, hàng nhập khẩu giảm còn 39 giờ 50 phút. Thời gian kiểm tra chuyên ngành cũng giảm được 31 giờ.

Tại các chi cục hải quan cửa khẩu thuộc Cục Hải quan tỉnh Quảng Trị, việc hiện đại hóa trong công tác quản lý hiện diện ở tất cả các khâu, các mảng công việc. Tỷ lệ kiểm tra thực tế hàng hóa giảm còn dưới 10%, bảo đảm thông quan nhanh chóng.

Khâu đột phá quan trọng nơi đây là triển khai thành công bước 4 mô hình kiểm tra "một cửa, một lần dừng" (SWI/SSI) tại cặp cửa khẩu Lao Bảo (Quảng Trị) và Ðen-xa-vẳn (tỉnh Xa-va-na-khẹt, Lào) từ ngày 5-1-2015. Phó Cục trưởng Hải quan tỉnh Quảng Trị Ðinh Ngọc Thanh cho biết, đây là cặp cửa khẩu đầu tiên của Việt Nam cũng như sáu nước khu vực Tiểu vùng sông Mê Công được chọn thí điểm mô hình. Bước đầu thực hiện đã phát huy hiệu quả tích cực, giảm đáng kể thời gian thông quan hàng hóa, đáp ứng tốt yêu cầu quản lý, nhất là trong công tác chống buôn lậu, chống thất thu ngân sách, hạn chế các biểu hiện phiền hà, sách nhiễu của công chức thực thi công vụ tại cửa khẩu hai nước.

Tính ưu việt của mô hình kiểm tra "một cửa, một lần dừng" tại Cục Hải quan tỉnh Quảng Trị là cơ sở thực tiễn để nhân rộng ra cả nước. Nhưng cái khó là chính sách, pháp luật của Việt Nam và Lào khác nhau, gây trở ngại cho quá trình thực hiện. Phó Chi cục trưởng Hải quan cửa khẩu Lao Bảo (Cục Hải quan tỉnh Quảng Trị) Nguyễn Văn Trì cho biết, việc áp dụng pháp luật,chính sách quản lý hàng hóa xuất, nhập khẩu của mỗi nước có sự ưu tiên khác nhau khiến quá trình thực hiện Thỏa thuận triển khai mô hình giữa hai nước còn gặp khó khăn, hơn nữa còn phát sinh các thủ tục riêng, làm kéo dài thời gian thông quan. Cụ thể, Việt Nam khuyến khích xuất khẩu hàng hóa tiêu dùng, nhưng khi nhập khẩu vào Lào thì đây lại là những mặt hàng không được khuyến khích. Hàng hóa của Lào chủ yếu là khoáng sản thô, nguyên liệu cao-su, gỗ… tuy được Việt Nam khuyến khích nhập khẩu nhưng phía Lào lại quản lý theo từng thời kỳ và hạn chế xuất khẩu… Bên cạnh đó, quy trình kiểm tra, kiểm soát theo dây chuyền chưa thống nhất, cho nên có tình trạng lúng túng khi phối hợp làm thủ tục và xử lý vi phạm. Hiện vẫn còn sự giao thoa về nhiệm vụ trong kiểm tra, kiểm soát, giám sát hàng hóa, phương tiện qua cửa khẩu và đôi lúc vẫn chưa thống nhất khi thực hiện nhiệm vụ tại khu vực kiểm tra chung giữa hai lực lượng hải quan và biên phòng Việt Nam. Vướng mắc này đã làm giảm hiệu quả phối hợp.

Nỗ lực cải cách bộ máy hành chính

Theo dự thảo báo cáo mới đây của Ðoàn giám sát của Quốc hội về việc thực hiện chính sách, pháp luật về cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước (giai đoạn 2011 - 2016), đến tháng 5-2017, vẫn còn 18 vấn đề có sự giao thoa giữa các bộ, ngành; nhiều lĩnh vực được giao cho hai đến ba bộ phụ trách. Cơ chế "chủ trì, phối hợp" làm hình thành nhiều tổ chức phối hợp liên ngành, tình trạng chồng chéo, đùn đẩy trách nhiệm khi không xác định được cơ quan nào chịu trách nhiệm chính và cơ quan nào tham gia phối hợp. Các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, cấp huyện hầu như có sự "cào bằng" giữa các địa phương mà không tính đến đặc thù. Cách thức tổ chức như vậy, không phù hợp tình hình thực tế ở một số địa phương, làm hạn chế tính chủ động, sáng tạo của địa phương.

Không những vậy, đầu mối bên trong các bộ, ngành, cơ quan chuyên môn cấp tỉnh còn cồng kềnh, phát sinh rất nhiều đầu mối làm tăng thủ tục hành chính, gây trì trệ bộ máy, làm giảm hiệu quả quản lý nhà nước bởi các lĩnh vực bị chia nhỏ, cắt khúc, thiếu tính bao quát.

Bên cạnh đó, để cải cách thủ tục hành chính thành công, yếu tố con người là rất quan trọng. Thực tế tại Hải Phòng, Quảng Ninh, Quảng Trị, cho thấy: Nhiều chủ trương, giải pháp đúng đắn nhưng chưa được triển khai kiên quyết cho nên chưa được hoàn thành dứt điểm và nhân rộng ở quy mô lớn. Ý thức phục vụ nhân dân, tạo điều kiện cho DN của một bộ phận không nhỏ công chức còn kém, cố tình đặt ra nhiều loại văn bản, nhiều thủ tục nhiêu khê. DN, người dân phải làm những công việc đáng ra công chức phải làm. Có ý kiến cho rằng, một số thủ tục được cố tình "vẽ" ra để gây khó khăn, để dễ bề kiếm chác.

Khắc phục thực trạng này, các địa phương, đơn vị cần tiếp tục nêu cao tinh thần sống và làm việc theo pháp luật cho cán bộ, công chức; cương quyết thiết lập trật tự kỷ cương, coi đây là yếu tố quan trọng nhất nhằm bảo đảm hiệu lực và hiệu quả quản lý nhà nước và sự thành công của cải cách thủ tục hành chính; kịp thời phát hiện, xử lý kỷ luật nghiêm khắc những cán bộ, công chức thoái hóa, biến chất đã không thi hành hoặc cố tình làm sai lệch những chủ trương, chính sách của Ðảng và Nhà nước. Ðây là hoạt động bước đầu thực hiện có hiệu quả tốt trong thời gian qua, từng bước lấy lại niềm tin trong nhân dân về kỷ luật công vụ. Bên cạnh đó, cần đề cao, tôn trọng sự giám sát, kiểm tra của nhân dân, của các tổ chức chính trị - xã hội, các phương tiện thông tin đại chúng… Thực hiện sự giám sát của nhân dân đối với hoạt động của cơ quan nhà nước chính là thực hiện chủ trương "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra".

Vận dụng sáng tạo để tổ chức, sắp xếp lại bộ máy hành chính nhà nước cho phù hợp điều kiện đặc thù nhưng vẫn trong khuôn khổ, giới hạn cho phép, là giải pháp được nhiều nơi triển khai trên chặng đường đồng hành, kiến tạo. Những mô hình hay, cách làm sáng tạo từ thực tiễn cho thấy, cải cách bộ máy hành chính cồng kềnh, với trọng tâm là thu hẹp, bãi bỏ hoặc thống nhất thẩm quyền quản lý, sẽ giảm được các tầng nấc hành chính trung gian, góp phần đơn giản hóa, hạn chế phát sinh các thủ tục hành chính, giấy phép "con" bám vào lợi ích cục bộ, lợi ích nhóm. Những nội hàm này cần được tổng kết, đánh giá sâu sắc làm cơ sở nhân rộng, tạo bước đột phá cải cách thủ tục hành chính thời gian tới.

Từ năm 2011 đến 2016, số lượng đơn vị hành chính thuộc bộ, cơ quan ngang bộ tăng 28 đơn vị, thuộc tổng cục tăng 822 đơn vị, thuộc vụ tăng 129 phòng. Cấp tỉnh tăng 34 cơ quan chuyên môn; 85 phòng và tương đương, 16 chi cục thuộc cơ quan chuyên môn cấp tỉnh.

(Nguồn: Dự thảo Báo cáo kết quả giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước giai đoạn 2011 - 2016)

(*) Xem Báo Nhân Dân từ số ra ngày 19-10-2017.

* Bài 1: Dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm

SONG LINH và VĨNH KHANG

Bạn nghĩ sao về nội dung này?

  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0