Nợ xấu cần được giải thoát!

Báo Lao Động3 tháng trước

Tại diễn đàn Quốc hội, Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng cho biết sau 4 năm triển khai thực hiện Đề án “Cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng (TCTD) giai đoạn 2011 - 2015”, đến nay, các TCTD yếu kém được nhận diện và được cơ cấu lại, không để xảy ra đổ vỡ ngoài tầm kiểm soát. Trong quá trình tái cơ cấu, số lượng TCTD đã giảm được khoảng 22 tổ chức.

Nhiều ngân hàng gặp khó khăn, áp lực xử lý nợ xấu

“Tuy nhiên, quá trình triển khai cơ cấu lại hệ thống các TCTD cho thấy còn nhiều tồn tại, hạn chế, do hiệu quả kinh doanh chưa cao do hoạt động kinh doanh gặp nhiều khó khăn, áp lực xử lý nợ xấu, chi phí dự phòng rủi ro lớn dẫn đến tình hình tài chính của nhiều TCTD gặp khó khăn, nhiều TCTD có kết quả kinh doanh thua lỗ” - Thống đốc Lê Minh Hưng nói.

Tính đến 31.12.2016, tỉ lệ nợ xấu nội bảng, nợ xấu đã bán cho VAMC chưa xử lý được và nợ tiềm ẩn thành nợ xấu là 10,08% trên tổng dư nợ cho vay, đầu tư đối với nền kinh tế do khâu xử lý tài sản bảo đảm và xử lý nợ xấu còn nhiều khó khăn, vướng mắc chưa được giải quyết.

Thời gian qua, một số TCTD bị đưa vào kiểm soát đặc biệt. NHNN mua lại bắt buộc một số ngân hàng thương mại yếu kém. Tuy nhiên, do khuôn khổ pháp lý của việc xử lý TCTD yếu kém còn chưa hoàn thiện và còn nhiều bất cập nên việc phục hồi và củng cố hoạt động của các TCTD yếu kém còn gặp rất nhiều khó khăn và tiềm ẩn rủi ro, tổn thất nếu không kịp thời xây dựng cơ chế, khuôn khổ pháp lý để triển khai thực hiện việc hỗ trợ.

Nợ xấu càng chậm xử lý, càng làm tổn hại đến kinh tế

Việc các TCTD lâm vào tình trạng yếu kém trên thực tế trong thời gian vừa qua do nhiều nguyên nhân. Trong đó, theo đại diện của NHNN, nợ xấu chủ yếu vẫn được xử lý bằng dự phòng rủi ro và bán nợ xấu cho VAMC bằng trái phiếu đặc biệt.

“Đẩy mạnh xử lý nợ xấu bằng dự phòng rủi ro và bán nợ cho VAMC nhận trái phiếu đặc biệt như trong thời gian qua làm ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động của TCTD bởi toàn bộ rủi ro và chi phí xử lý nợ xấu do TCTD gánh chịu. Chi phí dự phòng rủi ro và trích lập dự phòng trái phiếu đặc biệt trong các năm tới sẽ làm hạn chế kết quả kinh doanh và khả năng tăng vốn điều lệ của các TCTD nếu nợ xấu không được xử lý triệt để theo cơ chế thị trường”.

Thêm vào đó, theo một chuyên gia, các TCTD e ngại không thực hiện việc bán nợ xấu cho tổ chức, cá nhân khác theo giá trị thị trường nếu giá trị bán nợ thấp hơn giá trị ghi số. Tâm lý e ngại này xuất phát từ việc các TCTD vẫn luôn kỳ vọng thị trường nhanh chóng hồi phục để tự giải quyết được nợ. Ngoài ra, một lý do nữa khiến các TCTD e ngại bán nợ xấu thấp hơn giá trị ghi sổ là cơ chế xem xét trách nhiệm (cả trách nhiệm hình sự) đối với các cán bộ ngân hàng liên quan do bị quy trách nhiệm gây thất thoát. Điều này làm chậm tiến độ xử lý nợ xấu của hệ thống TCTD.

Vừa qua, NHNN đề xuất Quốc hội thông qua Nghị quyết về xử lý nợ xấu các TCTD. Trong dự thảo Nghị quyết mới có 4 nội dung đáng chú ý: Dự thảo đưa ra những cơ sở, điều kiện để tháo gỡ những nút thắt quan trọng đang cản trở việc đẩy nhanh hoạt động mua bán nợ xấu.

Thứ nhất, về nguyên tắc, giá bán nợ và giá bán tài sản bảo đảm phản ánh giá trị thị trường tại thời điểm xử lý, giá đó có thể cao hoặc thấp hơn giá trị của khoản nợ trước đây. Quan trọng hơn, người bán theo đúng quy định pháp luật, kể cả việc bán thấp hơn giá ghi số thì người bán không phải chịu trách nhiệm. Người gây ra hậu quả dẫn tới nợ xấu vẫn phải chịu trách nhiệm theo quy định pháp luật.

Thứ hai, về đối tượng mua bán nợ xấu. Mở rộng đối tượng được mua nợ xấu VAMC bao gồm pháp nhân, cá nhân không có chức năng mua, bán nợ. Việc mở rộng này được kỳ vọng sẽ giúp thị trường mua bán nợ hình thành và hoạt động hiệu quả.

Thứ ba, dự thảo nghị quyết khẳng định và đảm bảo cho quyền thu giữ tài sản đảm bảo của các TCTD. Thực tế các vụ việc qua tòa án liên quan đến nợ xấu được ngành ngân hàng thống kê lại mất tới hai năm. Thêm vào đó, nếu được thông qua, nghị quyết cho phép áp dụng thủ tục rút gọn trong giải quyết tranh chấp về nghĩa vụ giao tài sản đảm bảo. Từ đó, kỳ vọng nghị quyết mới giúp rút ngắn thời gian và chi phí đối với các TCTD trong quá trình xử lý nợ xấu.

Thứ tư, dự thảo đề cập cơ chế hỗ trợ phân bổ lãi dự thu, chêch lệch khi bán khoản nợ xấu của TCTD. Cụ thể, dự thảo mở ra hướng hỗ trợ, cho phép phân bổ số lãi dự thu đã ghi nhận của các khoản nợ xấu và tài sản tồn đọng của tổ chức tín dụng chưa thoái theo quy định giãn ra trong lộ trình không quá 10 năm. 

H.M

Cần đăng nhập để tiếp tục

Bạn chưa đăng nhập, vui lòng đăng nhập để sử dụng chức năng này

Đăng ký ngay